Een huis is meer dan een stapel stenen

“Ik laat niet alleen mijn huis achter, maar een deel van mijn leven”, zei laatst een lid van de seniorenvereniging tegen iemand die informeerde hoe de verhuizing was verlopen. Een huis is veel meer dan een stapel stenen.

“Mam, pap, waarom gaan jullie niet verhuizen? Het huis is toch veel te groot geworden? En de tuin ook.” Die vraag stellen kinderen, met de beste bedoeling, regelmatig aan hun ouders. Ze zien dat het grote huis niet handig meer is, met de badkamer en de slaapkamer op de eerste verdieping. Er staan slaapkamers leeg, maar alles moet wel worden bijgehouden. En het onkruid in de tuin groeit tegen de klippen op. Een mooi appartement met een balkon zou veel praktischer zijn.

Senioren voelen het informeren naar of er een verhuizing in het verschiet ligt soms als een licht verwijt. Want nu de woningmarkt vastloopt zou verhuizen naar een kleinere woning solidariteit met jongere generaties tonen. Dan zouden grotere huizen vrijkomen voor jonge gezinnen. Op papier klinkt dat logisch, maar voor veel ouderen voelt die discussie ongemakkelijk en soms zelfs pijnlijk. Verhuizen op latere leeftijd is zelden een gemakkelijke of puur praktische beslissing.

Een huis is veel meer dan een stapel stenen. Het is de plek waar kinderen opgroeiden, waar feestdagen werden gevierd en waar verdrietige momenten zijn verwerkt. In sommige woningen wonen mensen al veertig of vijftig jaar. Elke kamer draagt herinneringen met zich mee. Verhuizen betekent dan niet alleen spullen inpakken, maar ook afscheid nemen van een belangrijk deel van je leven. Uit een peiling van ONS blijkt dat voor veel mensen het afscheid nemen van de herinneringen een drempel vormt om te verhuizen: één op de vijf deelnemers aan onze peiling geeft aan de sterke band met het huis te gaan missen.

Ouderen hebben vaak jarenlang bewust geïnvesteerd in hun woning, in hun buurt en hun sociale contacten. Twaalf procent van de respondenten vindt dat ook het grootste bezwaar van verhuizen: de buren en de opgebouwde contacten moeten loslaten. Zeventien procent ziet op tegen het gevoel van verlies en afscheid nemen van de vertrouwde omgeving. Veel ouderen vragen zich af of zij nog wel kunnen wennen aan een nieuwe omgeving. Tien procent van de deelnemers aan de peiling voelt angst om zich niet opnieuw thuis te kunnen voelen.

De grootste drempel om te verhuizen ligt bij de stress en mentale belasting van het hele verhuisproces: bijna een kwart van de respondenten (23 procent) noemt dat als belangrijkste bezwaar. Kleinere aantallen lezers hebben het gevoel bij een verhuizing hun identiteit of ‘thuis’ kwijt te raken (2 procent), of hebben onzekerheid over hoe ze zich moet inschrijven bij een woningbouwvereniging (1 procent). Vijftien procent ziet op tegen het gedoe van de verkoop en de financiële gevolgen.

Senioren weten best dat een verhuizing uiteindelijk iets positiefs brengt. Minder zorgen over onderhoud, een gelijkvloerse woning, nieuwe contacten en meer gemak en veiligheid. Veel ouderen die eenmaal verhuisd zijn geven achteraf aan dat zij dat veel eerder hadden moeten doen. Maar dat neemt niet weg dat het proces praktisch en emotioneel belastend kan zijn. Tussen nadenken over verhuizen en daadwerkelijk de stap zetten zit niet zelden een wereld van emoties.

Beeld: Shutterstock