De vijf V’s voor een vitaal brein

U wilt niet alleen fysiek fit blijven, maar ook geestelijk. Hoe kunt u ervoor zorgen dat uw hersenen wel ouder worden, maar toch vitaal blijven?

Margriet Sitskoorn, professor klinische neuropsychologie aan Tilburg University, gaf daarvoor in ONS Magazine van september tips en adviezen. Ze vertelde voor het fit houden van het brein een Schijf van vijf V’s te hebben ontwikkeld. Die vijf V’s zijn:

Met Verrijk uw omgeving bedoelt Margriet dat u zich regelmatig blootstelt aan echt nieuwe dingen. “Dus blijf vooral uw favoriete schrijver lezen, maar lees ook eens een andere auteur. Ga eens naar een ander museum. Eet eens een heel ander gerecht. Wees flexibel, dat houdt uw hersenen langer veerkrachtig”, vertelt ze in ONS. Bij een peiling onder lezers van ons blad blijkt dat zes procent dat advies ook daadwerkelijk ter harte neemt.

“Verhoog uw hartslag betekent dat u moet blijven bewegen”, vervolgt Margriet Sitskoorn (foto). “Uw hartslag moet elke dag een paar keer omhoog. Dat kan door de ramen te lappen, in uw tuin te werken, tegen de wind in te fietsen of te voetballen met de kleinkinderen. Dat is niet alleen goed voor uw hart en vaten, maar ook voor uw hersenen.” Liefst zestien procent van de deelnemers aan de online peiling over het brein geeft aan regelmatig te wandelen of te fietsen – en dan niet telkens dezelfde route, maar geregeld een andere route – en ook het tempo een aantal keren te verhogen.”

Een ongelooflijk belangrijke V, vindt Margriet. “Sociaal contact is enorm beschermend tegen verval.”

“Dat betekent dat u dierlijke vetten en suikers liefst mindert en meer groenten, fruit, vis en noten eet. U moet uw hersenen ook met het juiste voeden: de dingen die u leest, waar u naar kijkt, waar u naar luistert en wat u doet zijn belangrijk”, aldus Margriet. Eén op de vijf lezers handelt daar concreet naar door elke dag enkele puzzels te maken. Tien procent van de deelnemers aan onze poll zegt minder dierlijke vetten en suikers te eten, en juist meer groenten.

“Voorkom ziektes houdt in dat u probeert zo weinig mogelijk langdurige stress te hebben, want dat zorgt voor het doodgaan van cellen en verbindingen in uw hersenen”, sluit Margriet de vijf V’s af. Maar ze heeft nog wel een extra waarschuwing: “Alcohol is niet goed voor de hersenen. Ook een klein beetje niet. Stress en alcohol – die gaan vaak samen – maken de hippocampus kapot. Dit hersengebied is nodig voor een goed geheugen en een goede stemming. Alcohol en stress zorgen niet zelden voor depressiviteit, en voor een vicieuze cirkel van meer stress, meer alcohol, meer depressiviteit.” Veertien procent volgt dit advies van Margriet al op en drinkt geen alcohol.

Integreer zo veel mogelijk de Schijf van de vijf V’s in uw leven, adviseert Margriet onze lezers. “Dat versterkt het aanpassingsvermogen van uw hersenen en gaat het verval tegen.” Liefst dertig procent van de leden geeft aan alle vijf V’s zo goed als het kan na te leven. Vier procent van de respondenten daarentegen geeft aan helemaal niets extra’s te doen om het brein fit te houden.

Beeld: Arnold Reyneveld