Stappen naar succesvolle woonoplossingen
Vrijdag 20 maart 2026In bijna alle Nederlandse gemeenten is er een groot woningtekort: er zijn ruwweg 400.000 woningen te weinig! Vooral woningen die passen bij senioren, bijvoorbeeld gelijkvloers en met zorg, zijn schaars, waardoor ouderen vaak in te grote huizen blijven wonen en de doorstroom stokt. Sneller bouwen, meer seniorenwoningen, betere vergunningprocedures en herbestemming van lege gebouwen kunnen oplossingen zijn voor het nijpende woningtekort.
We focussen in dit artikel op de gemeente Eersel, maar de woonproblematiek in die plaats in de Brabantse Kempen speelt haast overal. Hoeveel huizen zijn er in de toekomst nodig in Eersel, en hoeveel woningen daarvan moeten geschikt zijn voor senioren? Die vraag stelde zich ook Kees Goossens, voorzitter van Senioren Netwerk Eersel. Hij zette zijn gedachten over welke stappen er genomen kunnen worden naar succesvolle woonoplossingen in een presentatie. “Mijn presentatie zou in principe in elke gemeente gehouden kunnen worden”, vindt Goossens. “Het geeft duidelijk inzicht in de werkelijke behoeften. Met de actiepunten die ik formuleer kunnen knelpunten aangepakt worden en kansen benut worden.”
Kees Goossens (foto) is sinds twee jaar voorzitter van Senioren Netwerk Eersel. “Na een moeilijke periode, corona en vervolgens een jaar stuurloos zonder voorzitter waarin het ledenbestand flink achteruitliep, bloeit en bruist de vereniging nu als nooit te voren”, vertelt secretaris Jan Klapdoor. “Inmiddels zijn we de grootste vereniging van de gemeente Eersel.”
Discussie
In de gemeente Eersel wordt momenteel een intensieve woningbouwdiscussie gevoerd. De gemeenteraad heeft vorig jaar februari besloten om maximaal 2.750 woningen te realiseren, terwijl de Metropoolregio Eindhoven adviseert om 5.500 woningen te bouwen. De discussie hierover bleef echter doorgaan, ook nadat het besluit genomen was. In november 2025, in het heetst van de strijd, moesten twee wethouders het veld ruimen omdat zij het besluit niet goed genoeg zouden hebben uitgedragen in de regio. Zij moesten plaats maken voor twee andere wethouders die wel achter het genomen besluit zouden staan.
Avonden
Samen met Senioren Brabant-Zeeland organiseerden Senioren Netwerk Eersel en Senioren Duizel begin 2025 het bewustwordingsproces Senioren zelf aan zet, praat vandaag over morgen. Dat was een groot succes, stelt Kees Goossens. “Veel mensen die niet konden meedoen aan deze bijeenkomsten gaven aan dat zij die toch graag een keer wilden volgen. We besloten het programma nog een keer te organiseren in de avonduren. Die avonden vonden in november, december en januari plaats.”
Te weinig onderbouwing
Goossens vertelt dat het besluit van de gemeenteraad om het aantal te bouwen woningen te beperken tot 2.750 een belangrijk keerpunt in het lokale beleid is. “De rol van de wethouders is hierbij cruciaal; zij vertegenwoordigen de belangen van de inwoners en dienen als intermediair tussen de raad en de regionale adviezen. Tijdens het programma Senioren zelf aan zet, praat vandaag over morgen werd uitgebreid aandacht besteed aan de woningbouwplannen. Wethouder Jeanne Adriaans mocht het besluit toelichten. Nadat wethouder Adriaans een inleiding gaf, nam Bart Bierens, medewerker van de gemeente Eersel, het woord. Hij verzorgde een presentatie over de lopende bouwprocessen in de gemeente Eersel. Dat was een goede presentatie, maar er kwamen wel veel vragen over een onderbouwing van het aantal van 2.750, en hoeveel er precies voor senioren gebouwd zouden gaan worden. Wethouder Adriaans nam met regelmaat het woord en probeerde de vragen te beantwoorden. Er werd ook naar cijfers gevraagd, maar helaas kwam daar geen adequaat antwoord op. Duidelijk was dat de aanwezigen niet geheel tevreden waren met de antwoorden: men miste cijfers en onderbouwing.”
Presentatie
Kees Goossens zelf gaf tijdens de bijeenkomst een presentaties waarin wél veel gegevens en cijfers voorkwamen. Allereerst gaf hij een overzicht van ontwikkelingen, wensen en oplossingen voor seniorenzorg tot 2040. Goossens presenteerde de volgende punten:
• Geobserveerde ontwikkelingen
- De zorg zal de komende vijftien jaar ingrijpend veranderen.
- Meer zorg vanuit de directe omgeving: familie, buren, vrienden en kennissen spelen een grotere rol.
- In 2040 telt de gemeente Eersel ongeveer 24,000 inwoners, waarvan ongeveer 30 procent (7.000 tot 8.000 inwoners) 65 jaar en ouder is. In Eersel ligt het gemiddelde hoger dan in de rest van het land; landelijk is het 25 procent.
- Een derde van deze groep krijgt te maken met dementie.
- Het is bekend dat van de mensen met dementie driekwart thuis blijft, terwijl een kwart verpleeghuiszorg nodig heeft.
- Naast de ouderen die lijden aan dementie zijn er nog circa 1.500 senioren (dementie versus andere zorgvraag is 1:3 ) met andere ziektes en handicaps die extra zorg nodig hebben. In totaal vragen ruim 2.000 ouderen om verpleeghuiszorg. Maar verpleeghuiszorg wordt afgebouwd.
- De verpleeghuiszorg moet opnieuw worden ingericht: meer professionele thuiszorg, niet ver van het dorp maar juist verspreid over elke kern, zodat de directe omgeving – familie, buren, vrienden, kennissen – actief kan bijdragen.
- Ongeveer 50 procent van de senioren zou graag in een kleiner huis willen wonen. Dat zijn nog eens 2.000 tot 3.000 woningen.
- Er zal gebouwd moeten worden in clusters, Knarrenhofjes, appartementsgebouwen en CPO’s. maar altijd met gemeenschappelijke ruimtes waardoor er meer welzijn gecreëerd kan worden. Eén ons welzijn is één kilo zorg minder! Daardoor krijgen we wel de doorstroom die men wil.
- We mogen de jongeren niet vergeten. Er is behoefte aan 2.000 één- en tweepersoonswoningen voor jongeren. Vroeger woonden 36 personen in drie huizen, nu hebben we daar achttien huizen voor nodig.
• Mogelijkheden en knelpunten
- 54 procent van de senioren ziet mantelzorgwoningen als een interessante oplossing. In de praktijk wordt echter maar 5 procent gerealiseerd, door belemmeringen zoals financiën, regelgeving en de extra belasting van kinderen.
- Een kwart van de senioren is geïnteresseerd in het huis splitsen of delen. Ook hier blijkt uiteindelijk maar heel weinig gerealiseerd te worden – nog geen 5 procent – door ingewikkelde regelgeving en financiën. In onze buurlanden werkt dit uitstekend, maar daar hebben ze ook heel wat minder overtollige betutteling.
- Seniorenhuurwoningen in de betaalbare sector. De woningstichting beschikt niet over voldoende financiële middelen. De particuliere sector toont door regelgeving rond de huurwet weinig interesse.
- Betaalbare koopwoningen: dit type woningen is nauwelijks beschikbaar.
- In zijn aanbevelingen stelt de Rekenkamer dat er meer aandacht nodig is voor huisvesting van kleinere huishoudens, onder meer van ouderen. Sociale woningbouw zit onvoldoende in realisaties en plannen, en doorstroming is een onderbelicht thema in de uitvoering van woonbeleid, concludeert de Rekenkamer.
Gesprekken met architecten, bouwbedrijven en projectontwikkelaars wijzen uit dat er weinig animo is om te vernieuwen, bijvoorbeeld met prefab woningen; er ontbreekt een aantrekkelijk verdienmodel.
• Actiepunten
Om de gesignaleerde knelpunten aan te pakken en de kansen te benutten kunnen we als groep de volgende stappen overwegen:
- Inventariseren van wensen en behoeften: blijf actief in gesprek met senioren om hun ervaringen, wensen en ideeën helder in kaart te brengen.
- Samenwerken met relevante partijen: zoek actief de samenwerking met gemeenten, woningcorporaties, zorgorganisaties en bouwbedrijven om gezamenlijk nieuwe woon- en zorgoplossingen te ontwikkelen.
- Lobbyen voor versoepeling van regelgeving: zet in op het beïnvloeden van lokale en landelijke regelgeving om belemmeringen rondom mantelzorgwoningen, splitsen en delen te verminderen.
- Stimuleren van innovatieve woonvormen: onderzoek en stimuleer nieuwe bouwmethoden (zoals betaalbare prefab-woningen) en alternatieve verdienmodellen, zodat er meer betaalbare en passende woningen beschikbaar komen. We hoeven geen woningen voor de eeuwigheid te bouwen: na 2060 is de vergrijzingsgolf voorbij.
- Financieringsmogelijkheden onderzoeken: ga in gesprek met banken en andere financiële instellingen om de financiering van mantelzorgwoningen en seniorenwoningen toegankelijker te maken.
- Blijven leren van praktijkervaringen: organiseer regelmatig bijeenkomsten waarin praktijkervaringen worden gedeeld, zodat goede voorbeelden kunnen worden opgeschaald en valkuilen worden vermeden.
- Maak snelheid in innovatieve projecten.
“Door gezamenlijk op te trekken en elkaars ervaringen te benutten vergroten we de kans op succesvolle en duurzame woon- en zorgoplossingen voor senioren”, aldus Kees Goossens.
Gerelateerde artikelen
Geniet van alle ONS-voordelen als lid:
✔ Ontvang 11x per jaar het print magazine ONS.
✔ Ontvang 12x per jaar het ONS Mailmagazine
✔ Iedere dag 8 verschillende puzzels maken
✔ Er op uit met voordeel
✔ Veel keuze uit aanbiedingen