Optochten zijn hoogtepunt van carnaval

Dit weekend is het carnaval. Al generaties lang zijn de carnavalsoptochten een hoogtepunt van het carnavalsfeest. In vrijwel iedere Brabantse plaats – en in een klein aantal plaatsen in Zeeland – trekt tijdens de carnavalsdagen een stoet van praalwagens, loopgroepen en muziekkapellen door de straten. De optocht is daarbij meer dan vermaak alleen: het is een podium voor satire, creativiteit en lokale saamhorigheid.

Na de Tweede Wereldoorlog groeiden carnavalsoptochten uit tot grootschalige evenementen. Er kwamen steeds meer carnavalsverenigingen die maandenlang werkten aan een eigen praalwagen. Op de wagens wordt vaak de spot gedreven met lokale gebeurtenissen en bestuurders. Brabant kent verschillende optochten die regionale of zelfs landelijke bekendheid genieten. De optochten van Oeteldonk (’s-Hertogenbosch), Breda (Kielegat), Tilburg (Kruikenstad), Bergen op Zoom (Krabbegat) en Eindhoven (Lampegat) zijn zeer populair.

Ook kleinere Brabantse plaatsen, zoals Prinsenbeek, Made en Hilvarenbeek, staan bekend om hun indrukwekkende wagens en grote deelname. In Zeeland wordt carnaval kleinschaliger gevierd en dan vooral op Zeeuws-Vlaanderen. Hulst, Clinge, Koewacht en Axel zijn plaatsen die een eigen optocht hebben.

Een vrolijke oude film op de website Brabant in Beelden van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) toont opnames van de grote optocht in Oeteldonk. De video, gemaakt door Christ Vogel, laat zien dat ook eind jaren zestig al grote mensenmenigtes op carnavalsmaandag de Bossche binnenstad overspoelden om naar de kleurrijke optocht te kijken.

De wortels van het Oeteldonkse carnaval gaan terug tot 1882. In dat jaar besloten enkele Bosschenaren op een eigen, onderscheidende manier carnaval te gaan vieren. In plaats van een uitbundig volksfeest werd gekozen voor een dorpscarnaval met satire, waarbij de stad tijdelijk veranderde in het boerendorp Oeteldonk. Daarom ook dragen de dorpsbewoners van Oeteldonk geen carnavalskostuums of verkleedpakken, maar kleden ze zich in een boerenkiel met daarop een rood-wit-gele sjaal en attributen en emblemen in de officiële Bossche carnavalskleuren.

Video: Christ Vogel, Lidy Vogel/ BHIC

Foto: Adri van Esch