Bewust zuinig zijn op de natuur

Veel mensen zijn zich niet bewust van hun eigen impact op de natuur. Die impact is er echter wel: één op de drie mensen is zelf de verstorende factor in de natuur. Gelukkig kunt u eenvoudig bijdragen aan het behoud van de natuur. Door bewust te zijn van uw gedrag en kleine aanpassingen te maken helpt u de natuur sterk en gezond te blijven.

Het is lente, de dagen worden steeds langer, bloemen en struiken komen in bloei en dieren worden actiever. Bossen, duinen en velden raken voller met wandelaars en fietsers die willen genieten van al dat moois. Toch schuilt daar ook een probleem. Veel mensen zijn zich er niet van bewust dat hun aanwezigheid invloed heeft op de natuur. Geluid, het verlaten van paden of het los laten lopen van honden kan dieren verstoren.

Hoewel 95 procent van de Nederlanders zegt de natuur met respect te behandelen, geeft een derde toe het afgelopen jaar zelf wel eens een verstorende factor te zijn geweest, blijkt uit onderzoek van Marketing Drenthe. Vooral in het kwetsbare broedseizoen, dat in maart van start is gegaan, is die onbewuste impact groot. Veel vogelsoorten broeden op de grond of laag in struiken, terwijl jonge reeën en andere dieren zich verschuilen in hoog gras. Bij verstoringen kunnen deze dieren zich opgejaagd voelen en hun nest verlaten, waardoor ze hun jongen achterlaten. Dit kan ertoe leiden dat eieren niet uitkomen of hun jongen het niet overleven. Planten worden vertrapt voordat ze kunnen groeien. Uiteindelijk schaadt dit niet alleen de natuur, maar ook de beleving van mensen zelf. Want een verstoorde natuur is minder rijk, minder stil en minder bijzonder om in te zijn.

De meeste verstoringen zijn geen kwestie van onwil, maar van onwetendheid of gemak. Ruim 40 procent van de respondenten op de peiling van Marketing Drenthe zegt dat het onbewust gebeurt en ruim een derde zegt geen andere keus te hebben. Tegelijkertijd zegt 11 procent minder bewust te zijn van de regels of deze onvoldoende te kennen. Bijna een op de tien zegt dat de informatievoorzieningen niet duidelijk genoeg waren. Daarmee ontstaat een duidelijke kloof tussen goede intenties en daadwerkelijk gedrag in het veld.

Gelukkig kunnen mensen zelf veel doen om de natuur te beschermen, zonder dat ze minder genieten. Een belangrijke regel is om op de paden te blijven. Zo voorkomt u dat nesten, jonge dieren of kwetsbare planten worden beschadigd. Ook is het belangrijk om honden aan de lijn te houden, zeker in gebieden waar dieren broeden of jongen hebben. Zelfs een speelse hond kan voor veel stress zorgen bij wilde dieren. Daarnaast helpt het om rustig te zijn in de natuur. Hard praten, muziek of plotselinge bewegingen kunnen dieren laten schrikken. Door stil te zijn en goed te kijken ziet u vaak meer. Ook is het verstandig om afstand te houden van dieren. Hoe aantrekkelijk het ook is om dichterbij te komen voor een foto, dieren hebben rust nodig om hun jongen veilig groot te brengen.

Verder is het belangrijk om niets achter te laten. Afval hoort niet in de natuur en kan gevaarlijk zijn voor dieren. Neem zelf altijd een afvalzakje mee. Het plukken van bloemen of het afbreken van takken lijkt onschuldig, maar kan de groei van planten verstoren en leefgebieden aantasten.

Voor de Drentse boswachter Lysander van Oossanen is de oplossing niet het weghouden van mensen, maar het stimuleren van een natuur-inclusievere houding door bezoekers de schoonheid van het bos echt te laten ervaren “Onze provincie is met haar uitgestrekte natuur en ruim 5.500 kilometer aan wandelroutes een echte trekpleister voor natuurliefhebbers”, zegt Van Oossanen. “Wie hier wandelt maakt eigenlijk even deel uit van het leefgebied van dieren. Met kleine dingen, zoals op de paden blijven, honden dichtbij houden en afval meenemen, helpen bezoekers mee om die natuur rustig en gastvrij te houden voor alles wat hier leeft. Ik stel het mezelf juist als doel om mensen in het bos te krijgen. Het is goed voor onze gezondheid. Het gaat mij erom dat iedereen die komt zich bewust is van zijn effect. En dat diegene het verlangen heeft natuur te behouden.”

Beeld: Adri van Esch