De voordelen van een medicijn-APK

Veel ouderen slikken medicijnen, maar zijn al die medicijnen echt nodig? Of zijn er alternatieven met minder bijwerkingen? Een medicijn-APK bij de apotheek geeft inzicht.

Garrelt Zwiers uit Delfzijl is 84 en slikte al een tijd lang dagelijks zo’n zeven pillen. Die kreeg hij thuisbezorgd dankzij de automatische herhaalservice. Bij de laatste levering zat een brief van zijn apotheek met de vraag of hij eens wilde komen praten over zijn medicatie: was alles nog wel passend en noodzakelijk? Dat wilde hij wel, dus hij maakte meteen een afspraak. “Ik was benieuwd of het allemaal nog wel nodig was en of ik een medicijn zou kunnen schrappen”, vertelt hij. “Want hoe minder pillen, hoe beter.”

Hij ging in gesprek met apotheker Christel de Vries van Service Apotheek Neptunus. Samen kwamen ze, na een bloeddrukmeting en bloedonderzoek, tot de conclusie dat hij twee pillen kon schrappen. Ook kon hij uitproberen of alternatieve medicatie voor een andere pil beter zou zijn, met minder bijwerkingen. De huisarts – die altijd om een eindoordeel wordt gevraagd – was het ermee eens. Zo kreeg Garrelt Zwiers een maand lang alternatieve pil A, en de maand erop variant B. In een dagboekje hield hij bij welke pil het beste beviel. “Een mooie manier om mijn medicijngebruik te verminderen en te onderzoeken wat beter bij mijn lijf past”, vat hij het samen. “Want ongemerkt slik je vaak best veel. Ik ben blij dat ik het gesprek ben aangegaan en kan het anderen zeker aanraden. Het geeft duidelijkheid en rust.”

Christel de Vries vindt het fijn dat haar cliënt zo enthousiast is over de medicijn-APK. “Ik hoop dat anderen deze stap ook zetten, omdat het echt heel zinvol kan zijn.”

“We beginnen altijd met open vragen”, legt apotheker De Vries uit. “Wat gebruikt u? Waarvoor? En wat vindt u er zelf van? Veel mensen geven aan dat ‘de dokter het wel zal weten’, maar als ze vertellen hoe ze zich voelen, komen er vaak nieuwe inzichten. Zo kan het zijn dat u af en toe duizelig bent, of u niet zo prettig voelt – dat kan aan de medicijnen liggen. Ook zijn er mensen die van een bepaald medicijn vervelende bijwerkingen krijgen, en daarvoor dan weer andere medicijnen krijgen. Terwijl de ontwikkelingen niet stilstaan en er vaak nieuwe medicijnen voor de oorspronkelijke kwaal zijn, met nauwelijks bijwerkingen. Het kan echt lonen om daar eens samen naar te kijken.”

Volgens de apotheker is een medicijn-APK vooral zinvol bij mensen die meerdere medicijnen gebruiken en bij meerdere zorgverleners onder behandeling zijn. “Maar ook ouderen die niet zoveel medicijnen slikken, kunnen er baat bij hebben”, legt Christel de Vries uit. “Met het ouder worden verandert niet alleen het lichaam, maar ook de lichaamsfuncties, zoals de bloeddruk en de werking van de nieren. Daarom is zo’n gesprek, eens per twee jaar, heel waardevol.” Soms neemt de apotheek zelf het initiatief, via een brief, telefoontje of een oproep in de app. Soms komt de vraag van de patiënt of huisarts. “Als wij combinaties zien waarvan we denken: is dit nog de bedoeling? Of als iemand zelf twijfelt: moet dit allemaal nog wel?, dan zijn dat perfecte momenten om samen om tafel te gaan. Maak gerust een afspraak bij de apotheek.”

Christel de Vries benadrukt dat het gesprek altijd begint bij wat de patiënt belangrijk vindt. “Het gaat er niet om dat we als apotheek vertellen wat iemand moet doen. Ook wijzen we niet met een vinger naar de arts: we bepalen met z’n drieën wat zinvol en verantwoord is. Soms is de conclusie: alles is precies goed zoals het is. Soms kan het eenvoudiger, veiliger of prettiger. Maar het verhaal en de wens van de patiënt zijn altijd leidend.”