‘Maak de waarde van ouder worden zichtbaar’

Ouderen komen er in de media vaak karig vanaf. Berichten gaan vaak over welke problemen senioren hebben en veroorzaken, maar zelden over welke waarde zij hebben. Kan dat anders? Kunt u daar als senior zelf iets aan doen?

“Steeds weer duiken dezelfde associaties op in onderzoeken naar de beeldvorming van ouderen: senioren zijn incapabel, afhankelijk, kwetsbaar, rigide”, merkt Jolanda Lindenberg, senior onder­zoeker bij Leyden Academy on Vitality and Ageing. “Niet alleen jongere mensen, maar ook senioren zelf hebben vaak deze negatieve beelden. En die hebben ook negatieve effecten, blijkt uit veel onderzoek. Zo is er een Amerikaans onderzoek waarin mensen 23 jaar lang werden gevolgd. Hieruit bleek dat mensen die aan het begin van de studie positief stonden tegenover ouder worden een lager overlijdensrisico hadden gedurende de loop van het onder­zoek. Bij deze conclusie is rekening gehouden met allerlei andere factoren die invloed op de levensverwachting kunnen hebben. Dus we weten dat het beeld dat je hebt van oud zijn veel verschil maakt.”

Uitstel is afstel?

Ook op andere manieren zit het negatieve beeld van oud zijn mensen in de weg. “Als mensen bij oud worden alleen maar denken aan aftakeling en achteruitgang, heeft dit tot gevolg dat ze denken: dit gaat niet over mij. Bovendien vinden ze het geen fijn vooruitzicht, dus zijn ze er liever niet mee bezig. Zo zien we dat mensen zich vaak onvoldoende voorbereiden op de voorzieningen die ze moeten treffen voor hun oude dag. Denk bijvoorbeeld aan het regelen van hun pensioen of nadenken over passende huisvesting. Uitstelgedrag is iets van alle leeftijden. Zeker als het iets is waar je niet naar uitkijkt, stel je het nog langer uit. Maar sommige beslissingen moet je toch nemen om prettig oud te kunnen worden. Het probleem is dat als je het té lang uitstelt je in een situatie terechtkomt waarin je geen keuzes meer hebt.”