Op ontdekkingstocht door Flevoland tijdens Open Monumentendag

Flevoland heeft geschiedenis – ook al is onze provincie nog jong. Dat is misschien wel het verrassende verhaal achter de Open Monumentendagen van dit jaar. Op zaterdag 12 en zondag 13 september openen duizenden monumenten in heel Nederland hun deuren. Het thema van 2026 is ‘Veerkrachtig erfgoed – in tijden van onzekerheid’. Een thema dat ons als senioren vast en zeker aanspreekt.

Want wie Flevoland zegt, zegt pionieren, doorzettingsvermogen en het scheppen van land uit de golven. Wat ooit een woeste watermassa was, is door menselijke veerkracht en vernuft omgetoverd tot een leefbare polder met bloeiende steden, dorpen en unieke cultuurhistorie.

Dit jaar staat Flevoland extra in de schijnwerpers mede vanwege haar 40-jarig bestaan als officiële provincie.

De provincie is namelijk gastprovincie voor de landelijke opening van Open Monumentendag. Op vrijdagavond 11 september vindt in Lelystad bij de werf van Museum Batavialand een feestelijke openingsshow plaats. Daarna kan het publiek op ontdekkingstocht langs zeven bijzondere, verlichte monumenten in de provincie, met muziek, dans, verhalen en andere optredens. De toegang is gratis.

Maar natuurlijk hoeft u niet tot in de avond te wachten om het Flevolandse erfgoed te ontdekken. Tijdens het monumentenweekend zijn er in de verschillende gemeenten volop activiteiten. In Almere bijvoorbeeld kunt u kennismaken met onder meer het Bivakhuisje, Museumwoning Huis van Haven, het Stadsarchief en de geschiedenis van de eerste bewoners van de stad. Ook zijn er wandelingen en andere activiteiten.

En juist in Flevoland is het interessant om eens anders naar het begrip ‘monument’ te kijken. Waar we bij monumenten misschien denken aan eeuwenoude kerken, molens of kastelen, gaat het hier ook om het jonge erfgoed van de polder: gebouwen, gemalen, kerken en plekken die herinneren aan de inpoldering en aan de pioniers die hier hun nieuwe bestaan opbouwden.

Een mooi voorbeeld is Oud–Kraggenburg, met de historische vuurtoren die midden in het polderlandschap herinnert aan de tijd dat hier nog water was. Ook gemalen vertellen een bijzonder verhaal: zonder deze techniek zou Flevoland immers nooit zijn ontstaan. Het zijn monumenten die laten zien hoeveel doorzettingsvermogen, samenwerking en vakmanschap nodig waren om van water nieuw land te maken.

Open Monumentendag is daarmee bij uitstek een mooie gelegenheid voor een gezellig uitstapje met familie, vrienden of een groepje KBO-leden. Kies één of twee monumenten uit, combineer het bezoek met een wandeling of fietstocht en sluit de dag af met een kop koffie of een lunch. U hoeft geen kenner van geschiedenis te zijn: vaak zijn juist de verhalen van vrijwilligers en bewoners het leukste onderdeel van een bezoek.

Kijk vooraf wel even naar de openingstijden en eventuele activiteiten. Sommige locaties zijn alleen op bepaalde tijden geopend of hebben een beperkt aantal plaatsen.

Open Monumentendag – alle monumenten en activiteiten
Landelijke opening Open Monumentendag in Flevoland
Provincie Flevoland – Open Monumentendag 2026
Open Monumentendag in Almere

Dus: trek eropuit, kijk eens met andere ogen naar uw eigen provincie en laat u verrassen door de verhalen achter het Flevolandse erfgoed. Want oud of jong: een monument komt pas echt tot leven wanneer we ernaar kijken, erover praten en het verhaal doorgeven.