‘We zijn soms een beetje verwend met z’n allen’

Van badkamergaranties tot vrijwillig levenseinde: als presentator van MAX Meldpunt houdt Elles de Bruin zich al jarenlang bezig met de kleine, maar vooral ook met de grote kwesties die ouderen aangaan. En ook als podcastmaker timmert ze aan de weg. “Ik ben wel lekker bezig, vind ik.”

Neee”, roept ze uit. “Totaaaaal niet.” De vraag was of de 62-jarige Elles de Bruin zichzelf ook onderdeel voelt van de doelgroep waar ze bij Omroep MAX programma’s voor maakt. “Laatst was ik met mijn dochter en een vriendin van haar naar Berlijn en toen voelde ik me eigenlijk niet eens zoveel ouder.” Ze lacht. “Maar ik ben het natuurlijk wel, dat weet ik zelf ook. Ik bén de doelgroep van Meldpunt. Ik word ouder, moet beter letten op mijn gezondheid. Er overlijden mensen van mijn leeftijd. Ik denk na over mijn pensioen. Over mijn levenseinde.”

Zo besprak ze onlangs nog met haar man haar woontoekomst. De Bruin woont in Den Haag, in een naar eigen zeggen heerlijk huis. Haar drie volwassen kinderen zijn inmiddels uit huis en logeren ook niet meer zo vaak thuis. “We zijn allebei zzp’er en dachten altijd: ons koophuis is ons pensioen. Maar ja, ik wil voorlopig nog helemaal niet uit dat huis weg. En tegelijkertijd realiseer ik me ook dat het eigenlijk veel te groot is voor ons tweeën. Als ik dan de berichten over de woningnood in de krant lees, schaam ik me wel. Dus we hadden het erover dat we later misschien wel een verdieping of kamer kunnen verhuren.”

En op haar gezondheid letten doet ze ook tijdens dit gesprek. Ze heeft een drukke dag voor de boeg en wandelt in het park in Den Haag, om toch ook vandaag aan die tienduizend stappen te komen. “Ik heb hier vlakbij ook een fijne sportschool waar ik vijf keer per week heenga. Omdat ik er goed uit wil blijven zien, maar uiterlijk is maar één ding: ik wil gezond blijven, gezond ouder worden. Mijn generatie heeft flink geleefd. We rookten en dronken en wisten niet hoe slecht het voor ons was. Nu is daar veel meer bekend over.”

Al bijna zeventien jaar is Elles de Bruin het gezicht van het televisieprogramma Meldpunt en diens voorloper Knelpunt. Aan bod komen kwesties die ouderen bezig­houden: het kan gaan over een badkamer die verkeerd geplaatst wordt, maar ook over de wachtlijsten in de zorg en pensioenregelingen. “Met die kleine kwesties hebben we heel veel mensen enorm geholpen. Maar als ik dan bijvoorbeeld net het laatste nieuws uit Gaza weer had gezien, dacht ik bij die kwesties ook weleens: er zijn ergere dingen in de wereld. We zijn soms ook wel een beetje een verwend volk met z’n allen.”

Daarom is ze blij met de nieuwe richting die het programma inslaat: de NPO heeft bepaald dat Meldpunt een journalistiek programma is en niet langer een consumentenprogramma. “Dat betekent dat we nu niet meer zoveel gaan doen met dat kleine persoonlijke leed en meer ruimte maken voor grotere, meer journalistieke verhalen.”

En daar ligt haar hart: bij de journalistiek. Al ruim dertig jaar. Ze werkte voor radio en televisie bij Omroep West, de regionale omroep van Zuid-Holland Noord. Ze maakte verschillende radioprogramma’s voor de VPRO, waaronder De Ochtenden en het onderzoeksjournalistieke programma Argos. Maar de meeste mensen zullen haar kennen van Meldpunt.

Haar keuze voor de School voor Journalistiek begin jaren tachtig was overigens helemaal niet zo’n bewuste keuze, vertelt ze. “Ik had verkering met een jongen – die nu nog steeds mijn man is trouwens – die die opleiding wilde doen. Ik was niet toegelaten bij de fotografieopleiding, wilde toen naar dereceptioniste-opleiding van Schoevers, maar dacht toen hij het over journalistiek had: dat is misschien ook wel leuk voor mij. Het grappige is dat hij drie keer is uitgeloot en toen maar wat anders is gaan doen. Ik werd in één keer toegelaten.”

Het vak past bij haar. “Ik ben altijd al heel nieuwsgierig geweest. Mijn ouders werden helemaal gek van alle vragen die ik stelde. Over een gebouw langs de weg. Hoe dit zat, hoe dat zat. Ik was toen ook al redelijk hardnekkig in het doorvragen. Zo erg dat mijn moeder tegen mijn vader zei: ‘Begin hier maar niet meer over’.” Die nieuwsgierigheid is niet bepaald minder geworden. “Ik zie overal een verhaal in. Nu ook, ik loop door het park, zie afval liggen en denk: hoe komt dat daar? Wie is er verantwoordelijk voor het opruimen? Wat zit daarachter? In gesprekken met vrienden roep ik ook continu: daar zit een verhaal in.”

De Bruin groeide op in Zoetermeer, met twee oudere zussen. Allebei haar ouders deden alleen de lagere school. “Mijn vader was bij de politionele acties in Nederlands-Indië en kon daarna bij Nutricia gaan werken. Dat heeft hij zijn hele leven gedaan. Hij heeft zich knap opgewerkt en zat uiteindelijk in het management. Mijn moeder maakte veel schoon om wat bij te verdienen. Want we hadden het niet zo breed.”

Haar rechtvaardigheidsgevoel heeft De Bruin van haar vader. “Die was later als leidinggevende altijd heel begaan met de lager opgeleiden in zijn bedrijf. Met de mensen die het moeilijker hadden of waar misschien een vlekje aan zat. Voor mij is dat gevoel een van mijn drijfveren. Door het maken van Meldpunt is dat nog meer aangewakkerd. Wat er gebeurt met verpleeghuizen en met pensioenen; er zit bij mij dan wel echt een drive om daar in te duiken. En die drive zie je ook terug in de onderwerpen van mijn podcasts.”

Met haar dochters maakte De Bruin bijvoor­beeld de podcast Bezopen, over alcoholgebruik. Ze gaat in gesprek met haar dochters, waar­van er een ooit met een alcoholvergiftiging op de IC terechtkwam. En de drie gaan in gesprek met experts en gebruikers. “In Nederland gaan zoveel mensen kapot aan het drinken van alcohol, en tegelijkertijd is het de normaalste zaak van de wereld dat we allemaal drinken. We moeten hier veel meer voorlichting over krijgen. Met de start van dit studiejaar schreef ik daar nog iets over op LinkedIn en uit de vele reacties die ik daarop kreeg zie ik dat dit onderwerp enorm leeft.”

“Niet om mijzelf op de borst te slaan, maar het lukt me goed om dit soort thema’s te vinden en dan te combineren met mijn eigen verontwaardiging erover. Dankzij mijn ervaring in de wereld van de journalistiek en televisie wist ik ook dat het slim was om die podcast over alcohol samen met mijn dochters te maken. Daardoor zat ik met hen bij Jeroen Pauw aan tafel om erover te praten. Dat was anders niet gebeurd.”

Ze maakte ook podcasts over de overgang, over de vergrijzing en over zestig worden. En ze kreeg net groen licht voor een podcast over het levenseinde. “Mijn vader is vorig jaar overleden en dat ging op een manier waarvan ik denk dat hij dat niet had gewild. Maar wat moet je dan wel doen om dit goed te laten verlopen? Veel mensen hebben geen idee en willen daar ook liever niet over praten met hun kinderen en andere naasten. Dat is natuurlijk ook niet leuk. Ik ga hier voor die podcast ook over praten met mijn man en drie kinderen.”

Als we De Bruin spreken zit ze midden in haar serie met lijsttrekkersinterviews, als onder­deel van Meldpunt Actueel. “We bespreken natuurlijk thema’s die in Meldpunt vaak aan bod komen: de zorg, woningnood, pensioenen, levenseinde. Dus daar bereid ik me goed op voor. En ik probeer kritisch door te vragen op hun antwoorden, want die politici weten doorgaans heel goed hoe ze zichzelf moeten neerzetten. Ze draaien zich er handig uit als je met feiten komt.”

De interviews moeten de kijkers helpen om te bepalen waar ze op willen stemmen. Veel mensen stemmen vooral als consument. Hoe kijkt De Bruin daarnaar? “Het is heel logisch dat je stemt op een partij die opkomt voor wat jij belangrijk vindt. Ik heb altijd links gestemd, omdat ik me realiseer dat ik heel veel geluk heb gehad in het leven. Ik stem daarom op een partij die het allemaal iets eerlijker wil verdelen en maak me zorgen om de vreemdelingenhaat. Ja, we leven in een onzekere wereld waarin veel op ons af komt, maar het lijkt soms wel alsof we daarom een zondebok nodig hebben. Geert Wilders en andere populistische partijen spelen daar slim op in, maar ik denk niet dat hij onze problemen gaat oplossen.”

Als het aan De Bruin ligt blijft ze de komende jaren de problemen waar ouderen zich zorgen om maken in Meldpunt aan de kaak stellen. Om de feiten op tafel te leggen. Met pensioen hoeft ze voorlopig nog niet. “Ik ben hartstikke lekker bezig en zolang het kan, zolang het mag van Omroep MAX en de NPO ga ik lekker door. Ik heb genoeg zelfvertrouwen om te weten dat er wel weer wat anders op mijn pad komt. En als dat niet zo is ga ik lekker reizen, samen met mijn man. Ik wil graag nog naar Patagonië en ben het Pieter­pad aan het lopen.”

Beeld: Michel ter Wolbeek