Al in 1963 roep om ‘witte pieten met Sinterklaas’
Vrijdag 13 november 2026
In het plaatsje Wanroij vond al in 1963 de eerste Zwarte Pietendiscussie plaats. De roep om het afschaffen van zwart geschminkte Sinterklaashulpjes werd vooral de afgelopen vijftien jaar gevoerd, en leidde uiteindelijk tot de komst van Roetveegpieten. Maar al zes decennia geleden vroeg een Brabantse hoofdonderwijzer om witte pieten aan de zijde van de Sint.
Arnold Ras was begin jaren zestig zijn tijd ver vooruit. De hoofdonderwijzer uit Wanroij vond dat Zwarte Piet moest worden vervangen door een ‘witte diaken’. Volgens Ras zou Zwarte Piet uit opvoedkundig oogpunt beter geen onderdeel kunnen zijn van het Sinterklaasfeest, onder meer omdat Piet een schrikelement met zich mee zou brengen voor kinderen. Tijdens de intocht van de Sint was er een protestactie van de leerkracht en zijn medestanders. De stellingname van Ras, die ook hoofdredacteur was van Het Wanroijs Nieuws, veroorzaakte grote landelijke ophef.
Discriminerend karakter
De bekende schrijver Godfried Bomans haalde in zijn landelijke column uit naar onderwijzer Ras. Tijdens het protest werd Bomans afgebeeld als ridder. De oproep van Ras in 1963 om Zwarte Piet in de ban te doen vanwege het discriminerende karakter was het eerste publieke conflict over dit thema. Maar niet het laatste! De discussie bereikte zijn hoogtepunt in de periode tussen 2011 en 2020. In 2011 werden tijdens de landelijke Sinterklaasintocht actievoerders gearresteerd omdat zij T-shirts droegen met de tekst ‘Zwarte Piet is racisme’. In de jaren daarna hielden de protesten aan en volgden er onderzoeken van de Verenigde Naties, rechtszaken en hevige confrontaties.

Kantelende publieke opinie
Na 2020 begon de publieke opinie te kantelen. Tegenwoordig zijn bij bijna alle intochten en evenementen Roetveegpieten de hulpjes van de drukke Sint-Nicolaas. In de winkels zijn al tijdenlang geen zwart geschminkte figuren meer te vinden. Daar gingen jaren van strijd en acties aan vooraf, en de oorsprong daarvan lag in Wanroij. Nederland en ook het Brabantse dorp waren ruim zestig jaar geleden nog lang niet klaar voor Roetveegpieten. Op een historische film, die is opgenomen in het archief van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC), is te zien dat heel veel mensen op de been kwamen om de intocht en het protest te zien. “Met de grootst mogelijke meerderheid heeft de gemeenschap van Wanroij voor de trappen van het raadhuis gestemd vóór de instandhouding van het Zwarte Pietenwezen”, meldde ochtendblad De Gelderlander een dag later. “Want uit de massa die rond het bordes de ongewone taferelen gadesloeg, steeg een luid ‘Néé!’ op toen de hoofdpiet de vraag stelde: Is er iemand hier in Wanroij die Pieterman niet meer wil zien?”
Film/screenshot: Wanroys Actie Comité/BHIC
Gerelateerde artikelen

Geniet van alle ONS-voordelen als lid:
✔ Ontvang 11x per jaar het print magazine ONS
✔ Ontvang 12x per jaar het ONS Mailmagazine
✔ Iedere dag 8 verschillende puzzels maken
✔ Er op uit met voordeel
✔ Veel keuze uit aanbiedingen







