Ga door naar hoofdcontent
Beelden van vroegerZo werd vroeger brood gemaakt

Zo werd vroeger brood gemaakt

Vrijdag 16 oktober 2026
Henny van der Burgt/BHIC

Van de boer, via de bakker, bij het gezin op tafel. Dat is de weg die het brood aflegt. Dat gaat al eeuwen zo, Maar in al die tijd is het productieproces van brood flink veranderd. Een vijftig jaar oude documentaire toont hoe hard boer en bakker vroeger moesten zwoegen voor ons dagelijks brood.

Het bakken van broden was vroeger een lang en zwaar proces. Tegenwoordig is brood bakken door het gebruik van machines een stuk eenvoudiger. De moderne bakker kan gebruik maken van een deegkneder, een opboller, een rijskast, broodovens en snij- en verpakkingsmachines. En heden ten dage maait de boer het graan, dorst de aren en scheidt de korrels van stro en kaf in één werkgang met een maaidorser.

Met de ploeg

Hoe anders was dat vroeger, toen nog niemand van mechanisatie had gehoord. De grond moest eerst bewerkt worden met een ploeg, meestal getrokken door een paard. Het graan werd met de hand gezaaid en later met een sikkel of zeis geoogst. Met een dorsvlegel werden de graankegels vervolgens uit de aren geslagen. In zakken werd de oogst naar de molenaar gebracht.

U leest nu een gratis artikel

Wilt u alle artikelen van ONS Magazine lezen? Word dan lid!

Lid worden

Van koren tot brood

In de video Van koren tot brood uit 1976 laat Henny van der Burgt zien wat er vroeger kwam kijken bij het vervaardigen van brood. De documentaire, die is opgenomen in het archief van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC), neemt u mee terug in de tijd. Terwijl de boer druk bezig is met het ploegen van het land bekommert de boerin zich om het middagmaal. Om maar geen tijd te verliezen wordt de lunch op het veld verorberd. Op Palmzondag bezichtigt het boerengezin de percelen met rogge en bidt om een goede oogst. De boerin is dan getooid met een traditionele poffer.

Vuurstenen oven

Ook het proces bij de molenaar wordt in de documentaire getoond: de graanzakken worden door de valluiken de molen in getakeld. Als het graan gemalen is, wordt het meel opgevangen in zakken. Dan is de bakker aan de beurt. Hij maakt met de hand brooddeeg dat in een vuurstenen oven wordt gebakken. Uiteindelijk belandt het ambachtelijke brood weer bij de boer op tafel. De unieke film toont hoe de boerin het brood snijdt. De boer zelf is de man die het vlees snijdt, en natuurlijk wordt er voor de maaltijd samen gebeden.