Samenwonen op eigenkracht in de provincie Groningen

In Nederland is in toenemende mate sprake van een wooncrisis en van vergrijzing. Er is sprake van (veel) meer vraag naar, dan aanbod van, passende woningen. Ook de vraag naar levensloopbestendige woningen zal door de vergrijzing verder toenemen. Daarnaast is het overheidsbeleid er juist op gericht dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig thuis blijven wonen.

Voor meer zicht op hoe het zit met de vraag naar passende woningen en welke wensen de inwoner van de provincie Groningen heeft op dit thema, heeft zaVie zowel in 2024 als in 2025 een online vragenlijst uitgezet. In 2024 waren de vragen vooral gericht op de doorstroming van de woningmarkt. Wat maakt nou dat de inwoners niet verhuizen naar een andere woning die mogelijk beter aansluit bij de woonbehoefte? In 2025 hebben we vooral gekeken naar het wonen in een gemeenschappelijke omgeving. Wat heeft de inwoner nodig om langer thuis te kunnen blijven wonen in een omgeving waar we naar elkaar omkijken?

Kort samengevat kunnen we stellen dat het feit dat mensen al jaren in een woning wonen en daar ook de sociale omgeving hebben die bij ze past reden is om daar te blijven wonen ook als de woonbehoefte veranderd. Het heeft in veel gevallen de voorkeur om de bestaande woning aan te passen naar de behoefte. De sociale omgeving die in vele jaren is opgebouwd biedt een netwerk dat erg belangrijk is voor het welbevinden. Ook de noodzakelijke voorzieningen als winkels, huisarts en vrienden en kennissen is een belangrijk argument om niet te verhuizen. In geval van een koopwoning is de woning vaak al afbetaald waardoor de woonlasten erg laag zijn. Verhuizen brengt dan extra kosten en vooral ook een veel hogere huur met zich mee.

Tijdens een bijeenkomst van de Zorgbelang Academie die wij in het vervolg van de uitkomsten van de vragenlijst organiseerden kwam vooral het aspect gemeenschap sterk naar voren. Wat is een gemeenschap en wat wordt als prettig ervaren?

In 2025 was de titel van de vragenlijst dan ook Samenwonen op Eigen Kracht. De vragen die we stelden hadden zoals gezegd vooral betrekking op de gemeenschap. Wat ervaart de inwoner als prettig en waar willen we ook zelf een bijdrage aan leveren. Immers een gemeenschap kan alleen vorm krijgen als iedereen die er woont ook een bij hem of haar passende bijdrage daar aan kan leveren.

Dit keer viel in de antwoorden vooral op dat de inwoners van onze provincie het nadenken hierover het liefste uitstellen tot het moment dat de situatie er om vraagt. Dat is in de meeste gevallen te laat om dan nog te kunnen acteren.

Gevraagd naar hoe men zou willen wonen als de eigen woning niet meer mogelijk is, leverde als antwoord op dat men dan in ieder geval liever niet in bijv. een eenkamerwoning in een bejaardenhuis zou willen wonen. Maar nog zoveel mogelijk zelfstandig in een gelijkvloerse woning wil blijven wonen. Dus met eigen woon-, slaap-, badkamer en keuken. Wat dan best wel deel kan/mag uitmaken van een complex met een gezamenlijke ruimte waarin men elkaar kan ontmoeten. Of met een tuin om die dan gezamenlijk te kunnen onderhouden.

De meeste respondenten gaven aan zichzelf nog voldoende mobiel te vinden. En pas (naar een levensloopbestendige(r) woning) te willen verhuizen als de mobiliteit zou verslechteren. Of als voorzieningen als supermarkt, of arts, of als (ook) de familie uit de buurt verdwijnen. De meeste respondenten gaven aan zich thuis te voelen in hun huidige buurt, ook deel te nemen aan buurtactiviteiten en tevreden te zijn met hun huidige sociale netwerk. Dat zal mede de reden zijn voor de geringe animo om zich nu al voor een levensloopbestendige(r) woning in te schrijven.

Maar mocht het zover komen dan zou de voorkeur uitgaan naar een kleinschaliger complex, waar ook gezamenlijke activiteiten worden georganiseerd zoals eens samen koken. En waar men klusjes voor elkaar kan doen en waar ook enigszins naar elkaar omgekeken wordt.

Het lijkt dus zaak om de inwoners, de projectontwikkelaars, de woningcorporaties en verschillende succesvolle voorbeeldinitiatieven op dit gebied samen te brengen voor een goed gesprek.

En precies dat gaan we doen!

Op 22 april in De Binding in Pekela en op 6 mei in de Postwagen (Posta7) in Tolbert komen vertegenwoordigers van de genoemde organisaties en partijen bij elkaar.

Later dit jaar, op 29 september organiseren we dan met elkaar een conferentie met als titel Zo willen wij Wonen!

U bent van harte uitgenodigd.